2026-03-30
Dorota Ferenc-Kopeć
Artykuł analizuje rolę Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jako instytucji przeciwdziałającej fragmentaryzacji systemu ochrony uchodźców w Europie, ze szczególnym uwzględnieniem spraw dotyczących zbiorowego wydalania cudzoziemców ( push-back ), detencji oraz braku dostępu do procedur azylowych. W kontekście selektywnej implementacji Wspólnego Europejskiego Systemu Azylowego (CEAS) oraz narastających napięć politycznych, Trybunał w Strasburgu pełni funkcję ostatniego gwaranta podstawowych praw cudzoziemców. Na podstawie analizy wybranych orzeczeń, m.in. w sprawach M.K. i inni przeciwko Polsce, D.A. i inni przeciwko Polsce oraz H.Q. i inni przeciwko Węgrom, wskazuje się na rosnące znaczenie normatywnego minimum wyznaczanego przez ETPC. Jednocześnie artykuł podejmuje krytyczną refleksję nad strukturalnymi ograniczeniami tej instytucji oraz możliwościami jej wzmocnienia w przyszłości. Zastosowano metodę dogmatycznoprawną, uzupełnioną analizą typu desk research .
2026-03-30
Magdalena Naskręt
Regulacja umożliwiająca organowi interpretacyjnemu skorzystanie z prawa do odmowy wydania interpretacji wnioskodawcy na podstawie przypuszczenia, że zachodzi możliwość wydania w odniesieniu do elementów przedstawionych we wniosku decyzji w oparciu o klauzulę GAAR, szczególnie w ostatnim czasie stała się atrakcyjnym narzędziem w rękach organów w walce z rzekomym wzrostem zjawiska agresywnej optymalizacji podatkowej. Tymczasem wobec dostrzegalnych wad związanych czy to: z wadliwą wykładnią tejże regulacji dokonywaną przez organ interpretacyjny, obniżaniem standardu przestrzegania zasady zaufania do organów, ograniczaniem udziału podatnika w prowadzonym postępowaniu, jak również w związku z ograniczoną efektywnością dopuszczalnych środków zaskarżenia przysługujących od wydawanych rozstrzygnięć – postępowanie w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej nie tylko traci na znaczeniu jako narzędzie służące kwestii zabezpieczenia transakcji gospodarczych z uwagi na obawę wejścia w długoletni spór z organami podatkowymi, lecz także rodzi uzasadnione pytania o granice jej stosowania i zasadność dalszego istnienia jako instytucji prawa podatkowego w dotychczasowym brzmieniu.
2026-03-30
Marcin Gronowski
Rynek energetyczny stanowiący kluczowy element regulacji państwa i jego funkcjonowania gospodarczego ulegał zmianom w perspektywie historycznej, które oddziałują nadal z uwagi na dynamikę sektora energetycznego. Z tego względu przedstawiono historię rynku energetycznego w Polsce począwszy od pierwszych norm prawnych dotyczących uregulowania podstaw obrotu energią elektryczną, poprzez zmiany ustrojowe i elektryfikację państwa, po liberalizację oraz kwestie związane z transformacją energetyczną. Poprzedzono to wyjaśnieniami terminologicznymi, które w dalszej części pozwoliły na zobrazowanie rozwoju kształtowania się rynku energetycznego jako stale ewoluującego aż do współczesnego modelu, który charakteryzuje dwutowarowość. Celem pracy jest przedstawienie procesów wpływających na zmienność rynku energetycznego oraz zarysowanie perspektyw jego dalszego modelu. Dokonana analiza umożliwiła ukazanie rynku energii i rynku mocy jako dopełniających się (mimo zasadniczych różnic) czynników rynku energetycznego wraz z postulatami dokonania zmian prawnych. Problemem badawczym opracowania jest zagadnienie nieodpowiedniego podejścia prawodawczego do kształtującego się modelu rynku energetycznego, łączącego złożoność rynków energii i mocy. Posłużono się metodami historyczno- i dogmatycznoprawną w zakresie analizy ewolucji przepisów i aktów prawnych, metodą teoretycznoprawną w obszarze analizy norm prawnych oraz ich znaczenia dla omawianego zagadnienia, a także uzupełniająco metodą funkcjonalną celem poddania ocenie prawodawstwa oraz wystąpienia z postulatami zmian.
2026-03-30
Łukasz Dawid Dąbrowski
2026-03-29
Sławomir Zwolak
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy kwestii dopuszczalności budowy zjazdu na drogę publiczną. Celem glosy jest analiza stanowiska Sądu w przedmiocie stwierdzenia, że przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą decydować o zakazie budowy zjazdów, ponieważ jest to wyłączna kompetencja zarządcy drogi wynikająca z przepisów ustawowych. W związku z tym pojawia się pytanie, czy lokalizacja stałego zjazdu na drogę publiczną może naruszać postanowienia planu miejscowego. Głównym tematem badań uczyniono tezę do orzeczenia NSA, która stanowi, że kwestia dopuszczalności budowy zjazdu na drogę publiczną jest rozstrzygana w każdym indywidualnym przypadku przez zarządcę drogi publicznej. W przepisach miejscowego planu zagospodarowania nie można zawierać zakazu budowy zjazdów, gdyż prowadziłoby to do modyfikacji regulacji zawartej w ustawie. Analiza stanowiska Sądu wydaje się mieć istotne znaczenie nie tylko w praktyce organów administracji publicznej, ale w szczególności dla nauki prawa administracyjnego. Na potrzeby rozważań posłużono się metodą dogmatyczno-prawną opartą na analizie przepisów prawa z wykorzystaniem literatury przedmiotu i orzecznictwa sądowego. Z przeprowadzonej analizy stanowiska Sądu wynika, że zakazy budowy zjazdów z drogi publicznej zawarte w planie miejscowym prowadziłyby do modyfikacji uregulowań ustawowych, w tym wykraczałyby poza granicę władztwa planistycznego gminy rozumianego jako samodzielna kompetencja do ustalenia w planie miejscowym przeznaczenia oraz sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Ustalenia planu dotyczące warunków powiązania terenów z zewnętrznym układem komunikacyjnym nie mogą ingerować w materię ustawy o drogach publicznych, ponieważ z przepisów prawa dość jasno wynika, że do zadań zarządcy drogi należy m.in. wydawanie zezwoleń na zajęcia pasa drogowego i zjazdy z dróg oraz pobieranie opłat i kar pieniężnych, bez względu na określone wymagania wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.